Cộng Đồng Golf Việt Nam

Quy luật bay của bóng và 3 yếu tố để đánh bóng thẳng P2

0 82

Phần 3: Đánh gậy sắt – gỗ và rescure – Hit down on the ball –
Đánh bóng khi đầu gậy đang di chuyển xuống.
Hãy xem xét một ví dụ mô tả điều gì xảy ra khi gôn thủ đánh bóng hit
down.


John Graham mô tả cao độ của các yếu tố khi đánh trúng bóng. HÌnh
chụp từ video số 4c
Băng dán dọc theo gờ bàn đại diện cho đường thẳng bóng mục tiêu. Vòng
tròn đại diện cho cung di chuyển của đầu gậy của gôn thủ có kiểu swing 1
mặt phẳng (one plan). Nếu gôn thủ swing dọc theo đường thẳng bóng
mục tiêu thì cung di chuyển của đầu gậy đối xứng hoàn toàn so với
đường thẳng bóng mục tiêu. Trong vi dụ này, điểm thấp nhất của cung
di chuyển của đầu gậy nằm trên đường thẳng bóng mục tiêu trên mặt
đất, hướng cung di chuyển đầu gậy khi tiếp xúc bóng hướng thẳng về
phía mục tiêu. Khi đặt bóng ở điểm này. Nếu mặt gậy cũng nhắm thẳng
về phía mục tiêu thì đường bóng của cú đánh này sẽ bay thẳng về phía
mục tiêu nếu đánh trung điểm ngọt trên mặt gậy. Tuy nhiên hầu hết
gôn thủ chuyên nghiệp đều đánh bóng “hit down” khi đánh bằng gậy
sắt và điểm thấp nhất của cung di chuyển của đầu gậy nằm ở phía
sau bóng (gần phía mục tiêu), điểm thấp nhất cũng là chỗ sâu nhất
trong dấu divot (dấu gậy cày xuống đất). Hãy xem một mô tả khác
về ví dụ hit down khi đánh bóng.


John đang diễn tả một cú đánh hit down. Hình chụp từ video số 4c.
Hãy chú ý điểm thấp nhất của vòng tròn. Đường thẳng màu xanh lá cây
là đường thẳng bóng mục tiêu. Hình tròn màu đen là bóng đang đặt trên
đường thẳng bóng mụ tiêu. Mũi tên màu xanh dương đại diện cho cung di
chuyển của đầu gậy. Mũi tên màu xám đại diện cho góc tấn công của của
đầu gậy khi đánh xuống bóng.
Hãy chú ý rằng cung di chuyển của đầu gậy là hướng đi xuống và
hướng ra ngoài khi di chuyển từ vị trí bóng đến điểm thấp nhất. Điều
đó có nghĩa là cung di chuyển của đầu gậy khi tiếp xúc bóng hướng nhẹ
sang phải của mục tiêu và bóng sẽ không thể bay thẳng về phía mục tiêu
(bởi vì tồn tại góc lệch giữa cung di chuyển của đầu gậy và mặt gậy khi
tiếp xúc bóng). Bóng khởi đầu cất lên hướng nhẹ sang bên phải của
mục tiêu và lượn nhẹ ngược sang bên trái (bởi vì bóng bị xoáy ngang
ngược chiều kim đồng hồ do mặt gậy đóng nhẹ so với cung di chuyển
của đầu gậy).
Để hướng cung di chuyển của đầu gậy hướng thẳng về phía mục tiêu khi
tiếp xúc bóng thì toàn bộ cung di chuyển của đầu gậy (toàn bộ vòng
tròn) phải xoay sang bên trái. Nếu toàn bộ cung di chuyển của đầu gậy
xoay qua bên trái, thì đường thẳng tuyến tuyến giữa mặt đất và mặt
phẳng tạo bởi cung di chuyển của đầu gậy cũng hướng sang trái của mục
tiêu. Hãy xem xét một ví dụ về đường thẳng tiếp tuyến khi nó được
xoay sang bên trái.


Hình vẽ mô tả cung di chuyển của đầu gậy khi đường tiếp tuyến được
xoay sang bên trái.
Đường thẳng màu xám đen đại diện cho đường thẳng bóng mục tiêu.
Đường thẳng màu xanh lá cây đại diện cho đường tiếp tuyến đã xoay
sang trái. Hướng của đường màu xanh cũng chính là hướng di chuyển của
đầu gậy tại điểm thấp nhất (không phải tại vị trí bóng). Tại thời điểm
tiếp xúc bóng ở vị trí trước điểm thấp nhất, cung di chuyển của đầu
gậy sẽ hướng thẳng về phía mục tiêu nếu đường thẳng màu xanh xoay
qua trái đúng độ cần thiết. Và lúc này nếu mặt gậy cũng nhắm về
phía mục tiêu tại thời điểm này thì bóng sẽ bay thẳng về phía mục tiêu.
Câu hỏi bây giờ là gôn thủ nên xoay đường tiếp tuyến sang bên trái bao
nhiêu là đủ khi anh ta muốn đánh hit down và bóng bay thẳng về phía
mục tiêu?
Câu trả lời cho câu hỏi trên phụ thuộc vào góc nghiêng của mặt phẳng
swing khi tiếp xúc bóng.

Định nghĩa góc nghiêng của mặt phẳng swing khi tiếp xúc bóng – tài
liệu tham khảo số 1.
Mặt phẳng swing hình thành bởi cung di chuyển của đầu gậy/thân gậy
tạo thành một góc nghiêng so với mặt đất. Nếu thực sự chính xác thì
đây chính là cung di chuyển của điểm ngọt (sweet spot) trên mặt gậy. Tuy
nhiên sự sai khác giữa mặt phẳng của thân gậy và sweet spot không
nhiều lắm. Nên ta có thể xem xét và chấp nhận quan sát đầu gậy để
đánh giá.
Nếu góc nghiêng này khoảng 45 độ khi tiếp xúc bóng và đầu gậy vẫn
tiếp tục di chuyển xuống và ra ngoài thì đầu gậy sẽ di chuyển khoảng 1
độ ra ngoài tương ứng với di chuyển đi xuống 1 độ. Đối với gậy sắt thì
mặt phẳng dốc hơn và vì thế nó di chuyển ra ngoài ít hơn so với di
chuyển xuống. Ví dụ góc nghiêng của gậy sắt số 8 là 60 độ khi tiếp
xúc bóng, thì đầu gậy có thể chỉ di chuyển khoảng 0.6 độ ra ngoài tương
ứng với 1 độ đi xuống. Vì thế nếu một gôn thủ đánh bóng hit down với
gậy sắt 8 sẽ tạo ra góc tấn công 5 độ thì đầu gậy sẽ di chuyển ra ngoài
khoảng 2.9 độ ( tài liệu tham khảo số 6).
Vì thế để có được cung di chuyển của đầu gậy hướng về phía mục tiêu
thì đường tiếp tuyến phải xoay sang trái khoảng 2.9 độ. Để xác định góc
2.9 độ này, gôn thủ cần phải biết anh ta cần nhắm qua bên trái bao
nhiêu yars khi đánh khỏang cách 150 yard bằng gậy sắt 8. Từ góc 2.9 độ
và khoảng cách đánh 150 yard ta có thể tính được khoảng cách gôn thủ
cần nhắm qua trái là 7.6 yarrd (tài liệu tham khảo số 6). Khi tôi viết

là nhắm sang bên trái 7.6 yard nghĩa là tôi đang nói là đường tiếp
tuyến xoay sang bên trái hướng đến điểm bên trái cách mục tiêu 7.6
yard chứ không phải là mặt gậy nhắm sang bên trái. Mặt gậy nên nhắm
thẳng đến mục tiêu khi vào bóng và khi tiếp xúc bóng. Vì thế khi vào
bóng, đường thẳng nối hai mũi bàn chân (song song với đường thẳng
tiếp tuyến) với đường thẳng bóng mục tiêu phải tạo thành một góc 2.9
độ hướng sang trái, trong khi mặt gậy vẫn nhắm về phía mục tiêu
(vuông góc với đường thẳng bóng –mục tiêu. Để mở mặt gậy ra khoảng 2.9
độ, tay trái gôn thủ phải cầm gậy lệch qua bên phải của gậy một chút khi
vào bóng (tay trái cầm gậy strong hơn). Khi tiếp xúc bóng, lung cổ tay
trái phẳng (flat left wirst) và lòng bàn tay phải sẽ vuông góc với đường
thẳng tiếp tuyến và cho phép mặt gậy vuông góc với đường thẳng bóng
mục tiêu.
Đây là một chuỗi hình ảnh diễn tả khái niệm đường tiếp tuyến ngắm
sang trái khoảng 3 độ để người đọc có thể hiểu rõ rằng hơn về khái niệm
này.
Tôi đã chụp lại hình ảnh từ video sau từ trên cao nhìn xuống một gôn thủ
đang swing dọc theo một dụng cụ hỗ trợ.

 

Cung di chuyển của đầu gậy trên mặt phẳng swing. Hình chụp từ video
trên.
Chuck Evans đang swing với một dụng cụ hỗ trợ tạo mặt phẳng swing. Mặt

phẳng của tấm gỗ chính là mặt phẳng swing.
Đường màu vàng là đường thẳng bóng-mục tiêu cũng là đường thẳng tiếp
tuyến giữa mặt phẳng swing và mặt đất. Mũi tên màu xanh là cung di
chuyển của đầu gậy nằm trên mặt phẳng của tấm gỗ, nó đối xứng với
đường thẳng bóng mục tiêu (bởi vì gôn thủ đang nhắm theo đường thẳng
bóng mục tiêu). Low point là điểm thấp nhất. Vị trí tiếp xúc bóng
nằm sau điểm thấp nhất.
Trong hình tiếp sau đây. Có hai hình, hình hai là hình tôi xoay hình 1
ngược chiều kim đồng hồ khoảng 3 độ.


HÌnh chụp từ video trên.
Hình 1 thể hiện gôn thủ đang swing gậy của anh ta dọc theo mặt tấm ván,
đường thẳng màu xanh dương là đường thẳng bóng-mục tiêu cũng chính
là đường tiếp tuyến giữa mặt phẳng swing và mặt đất. Cung màu xanh
lá cây là cung di chuyển của đầu gậy và nó đối xứng so với đường thẳng
bóng-mục tiêu.
Hình 2 là hình tôi xoay hình ngược chiều kim đồng hô 3 độ sang bên
trái. Đường thẳng màu xanh là đường thẳng song song với đường thẳng
bóng-mục tiêu và tôi đã di chuyển đường thẳng đó ra xa một chút để bạn
dễ quan sát. Đường thẳng màu đỏ là đường thẳng tiếp tuyến đã xoay
sang trái 3 độ. Hãy chú ý rằng cung màu xanh lá cây đại diện cho cung di
chuyển của đầu gậy và lúc này nó đang đối xứng với đường tiếp tuyên
màu đỏ. Để đánh bóng thẳng khi góc tấn công của gậy là 5 độ đi xuống,
gôn thủ phải tạo ra một cung di chuyển của đầu gậy đối xứng với đường
thẳng tiếp tuyến hướng sang trái, khi đó cung di chuyển của đầu gậy sẽ
hướng về phía mục tiêu tại vị trí tiếp xúc bóng (không phải là điểm
thấp nhất của cung swing). Hãy nhớ rằng mặt gậy lúc này cũng phải
nhắm về phía mục tiêu và bóng phải đánh trúng điểm ngọt trên mặt

gậy. Khi đạt được những điều đó thì bóng sẽ bay thẳng như kẻ chỉ đến
mục tiêu.
Gôn thủ có thể nghĩ rằng nó quá phức tạp để tính toán khoảng cách cụ
thể mà anh ta phải nhắm sang bên trái của mục tiêu cho từng gậy sắt
khác nhau, để thực hiện nó dễ dàng hơn, gôn thủ có thể áp dụng 2 cách
tiếp cận sau.
Cách 1: Phù hợp cho những gôn thủ có góc tấn công giống nhau khi
đánh tất cả các gậy sắt (góc tấn công khoảng 5 độ). Về mặt lý thuyết
thì khi đánh gậy sắt càng ngắn thì anh ta phải xoay tiếp tuyến sang
bên trái càng ít đi (vì mặt phẳng swing đứng hơn). Để thực hiện việc tính
toán nhắm tiếp tuyến sang trái ổn định khi đánh các gậy sắt khác
nhau, anh ta có thể di chuyển bóng lùi lại dần bắt đầu từ điểm thấp
nhất cho đến điểm giữa tư thế đứng của anh ta. Bóng càng đặt lùi lai xa
phía sau thì góc tấn công càng dốc hơn và đầu gậy di chuyển từ trong
ra ngoài nhiều hơn. Cách tiếp cận này sẽ cho phép gôn thủ “nhắm”
sang trái gần giống nhau cho tất cả các gậy sắt của anh ta
Cách 2: Phù hợp với những gôn thủ thường không thay đổi vị trí đặt bóng
khi đánh gậy sắt, bóng của họ cách đểm thấp nhất của cung swing
khoảng 2-3inch. Tuy không phải xoay tiếp tuyến sang trái nhưng anh ta
phải thay đổi góc tấn công bóng theo chiều dài của gậy để đảm bảo cung
di chuyển của đầu gậy vẫn hướng sang trái đúng Họ thường sử dụng góc
tấn công 5 độ cho những gậy sắt ngắn, góc tấn côn 2-4 độ cho gậy
sắt trung bình và góc tấn công khoảng 1-2 độ cho gậy sắt dài.
Thực sự mà nói thì gôn thủ không phải chú ý luyện tập cực nhọc để thành
thạo động tác “nhắm” trái này nếu anh ta không thể đánh bóng trúng
điểm ngọt trên mặt gậy. Hay có thể nói, nêu bạn chưa đánh bóng trúng
điểm ngọt, bạn hãy quên chuyện “nhắm” trái hay xoay tiếp tuyến này
đi.
Phần 4: Đánh gậy driver – Hit up on the ball – Đánh trúng bóng
khi đầu gậy đang di chuyển lên
Nhiều gôn thủ chuyên nghiệp thích đánh “hit up” khi đánh bằng gậy

driver để tối ưu hóa khoảng cách đánh bóng. Đây cũng là điều thường
được áp dụng bởi các gôn thủ nữ LPGA (góc tấn công trung bình khoảng
dương 3 độ) và những gôn thủ muốn tối ưu khoảng cách đánh driver.
Gôn thủ nam chuyên nghiệp PGA đánh “hit down” trung bình khoảng 1
độ khi sử dụng driver mặc dù nhiều gôn thủ PGA ( ví dụ Bubba Watson)
cũng thích đánh “hit up” để tối ưu hóa khoảng cách đánh.


Khoảng cách đánh bằng gậy driver. Tài liệu tham khảo số 1c
Bảng số liệu này mô tả khoảng cách đánh bằng gậy driver nếu gôn thủ
đánh “hit up” (góc tấn công gậy dương) với tất cả các tốc độ đầu gậy.
Tuy nhiên, gôn thủ cần phải đánh driver thẳng và anh ta cần phải biết
làm thế nào để thay đổi cung di chuyển của đầu gậy khi đánh “hit up”
bóng. (ví dụ góc tấn công của đầu gậy là +3)
John Graham đang diễn tả gôn thủ cần làm thế nào để xoay đường tiếp
tuyến sang bên phải mục tiêu để đánh bóng thẳng về phía mục tiêu khi
anh ta đánh “hit up” với gậy driver.


Xoay mặt phẳng swing về phía bên phải khi đánh “hit up” bằng gậy
driver. Tài liệu tham khảo số 4c.
Trong hình 1. John Graham đang giữ vòng tròn đối xướng với đường
thẳng bóng-mục tiêu (cạnh bàn), anh ta đang giữ một cây gậy tiếp tuyến
với vòng tròn, cách phía sau điểm thấp nhất vài inch (vị trí mà đầu gậy
đang di chuyển lên và vào phía trong). Mũi tên màu đỏ chỉ rằng đầu gậy
đang di chuyển hướng về bên trái, tách ra khỏi đường thẳng bóng mục
tiêu.
HÌnh 2, John Graham xoay cung di chuyển của đầu gậy (vòng tròn) xéo
qua bên phải, để cây gậy tiếp tuyến trong hình 1 nằm trùng với đường
thẳng bóng-mục tiêu.
Gôn thủ phải xoay mặt phẳng swing về phía bên phải bao nhiêu
nếu anh ta muốn đánh bóng thẳng.
Câu trả lời khá dễ bởi vì mặt phẳng swing của gậy driver gần nghiêng
khoảng 45 độ so với mặt đất, điều này có nghĩa là đầu gậy di chuyển
vào trong 1 độ thì nó cũng di chuyển lên 1 độ. Vì thế nếu 1 gôn thủ có
góc tấn công bóng khoảng dương 3 độ thì anh ta phải xoay mặt phẳng
swing khoảng 3 độ để cung di chuyển của đầu khi tiếp xúc bóng hướng
thẳng về phía mục tiêu. Lúc này nếu mặt gậy cũng đối diện nhắm
thẳng về phía mục tiêu và bóng đánh trúng điểm ngọt, bóng sẽ bay thẳng
về phía mục tiêu.
Đánh bóng không trúng vào điểm ngọt trên mặt gậy.

Trong phần trên, tôi đã nói về làm thế nào để đánh bóng thẳng khi
đánh “hit down” (góc tấn công bóng âm), tôi đã giải thích rằng định
hướng mặt gậy và hướng di chuyển của đầu gậy khi tiếp xúc bóng, cả 2
đều phải hướng thẳng về phía mục tiêu. Điều thứ 3 bắt buộc phải đạt
được để đánh bóng thẳng đó là gôn thủ phải đánh bóng trúng vào điểm
ngọt (sweet spot) trên mặt gậy (hay có thể gọi là đánh đúng tâm mặt gậy –
center hit). Để hiểu rõ về vấn đề này, gôn thủ cần phải hiểu tất cả các
công thức sau, đây là những kiến thức tôi lấy ra từ tài liệu tham khảo
số 1a, 1b, 1c. Tôi đã ghõ thêm các công thức này để tham khảo nhanh. Tôi
sẽ sử dụng những công thức khi thảo luận về sự ảnh hưởng đến đường
bay của bóng khi bạn đánh lệch tâm.
Trục xoay vuông góc với mặt phẳng D. Khi mặt phẳng D vuông góc với mặt
đất (cung di chuyển của đầu gậy và hướng nhắm của mặt gậy cả hai
đều hướng thẳng về phía mục tiêu) thì trục xoay không nghiêng. Nếu
trục xoay không nghiêng và bóng đánh trúng tâm mặt gậy bóng sẽ không
bị xoáy ngang (slice hoặc draw). Bóng sẽ bay thẳng lên và lượn (cất) lên
cao vì có backspin.


Ảnh hưởng của độ nghiêng của trục xoay với đường bóng bay. Tài liệu
tham khảo sô 1c.
Trong ví dụ này, độ nghiêng của trục xoay là 20 độ sang bên trái, và điều
này sẽ làm cho bóng bị xoáy ngang ngược chiều kim đồng hồ (draw).
Nếu trục nghiêng sang bên phải thì nó sẽ bị slice.
Hai yếu tố có thể làm nghiêng trục xoay đó là: Góc lệch giữa mặt gậy và
cung di chuyển của đầu gậy khi tiếp xúc bóng và bóng bị đánh lệch tâm.

Có thể tính gần đúng là 1 độ chênh lệch giữa mặt gậy và cung di chuyển
của đầu gậy (khi tiếp xúc bóng) sẽ tạo ra độ nghiêng của trục xoay
khoảng 2 độ (đối với gậy sắt) và 4 độ (driver). Lý do khác nhau giữa gậy
sắt và driver đó là driver thì có độ loft it hơn (ví dụ gậy driver có độ loft
bằng khoảng 50% gậy sắt 6). Độ loft càng thấp hơn thì tam giác mặt
phẳng D càng hẹp lại và mặt phẳng D sẽ càng nghiêng sang ngang.
Một cú đánh bóng lệch tâm cũng sẽ làm cho trục xoay bị nghiêng do làm
cho bóng bị xoáy ngang (gear-effect). Hình phía dưới diễn tả điều này.


Tài liệu tham khảo sô 3
Hình vẽ trên thể hiện hiệu ứng “gear effect” được tao ra khi đánh bóng bị
lệch tâm về phía mũi gậy. Trọng tâm của đầu gậy (hình tròn trắng đen)
ở chính xác phía sau tâm của mặt gậy. Khi đánh bóng trúng ở gần mũi
gậy, lực va chạm làm cho mặt gậy xoay theo chiều kim đồng hồ (mũi
tên màu đỏ). Điều đó làm cho bóng bị xoay ngược lại (ngược chiều kim
đồng hồ, mũi tên màu xanh). Khi bóng bị xoáy ngang ngược chiều kim
đồng hồ thì bóng sẽ bị lượn sang trái. Nếu đánh bóng gần gót đầu
gậy thì bóng sẽ xoáy ngược lại. Độ xoáy của bóng phụ thuộc vào việc bạn
đánh bị lệch tâm nhiều hay ít. Theo Frederick Tuxen từ công ty
Trackman, khoảng xoáy ngang này là giống nhau đối với tất cả các gậy
(tính theo độ xoáy của bóng trong 1 phút). Hiệu ứng này ảnh hưởng đến
đường bay của bóng khi đánh gậy driver nhiều hơn so gậy sắt ngắn.

Theo Frederick Tuxen từ công ty Trackman, cứ đánh lệch tâm khoảng
0.14 inch thì sẽ tạo ra độ nghiêng của trục xoay khoảng 6 độ đối với gậy
driver và 2 độ đối với gậy sắt 6. Tương đương khoảng 1,5 độ lệch giữa
mặt gậy và cung di chuyển của đầu gậy (vào thời điểm tiếp xúc bóng)
đối với gậy driver và khoảng 1 độ lệch đối với gậy sắt 6.
Tóm lại công thức để tính toán sự ảnh hưởng của độ nghiêng của trục xoay
với độ lượn của đường bóng bay là: trục xoay của bóng nghiêng 1 độ sẽ tạo
ra 0.7% độ lượn sang ngang (nghĩa là bóng sẽ lượn sang ngang 7 yard
nếu đánh khoảng cách 100 yard).
OK. Bây giờ chúng ta đã có công thức, hãy thử một vài ví dụ.
Ví dụ 1: Ở trên tôi đã đưa ra một ví dụ về một gôn thủ đánh hit down với
góc tấn công của đầu gậy là 5 độ bằng gậy sắt 8 và đánh 150 yard. Tôi
đã mô tả rằng với góc tấn công xuống là 5 độ sẽ tạo ra độ lệch 2,9 độ
giữa mặt gậy (đang nhắm thẳng về phía mục tiêu) và cung di chuyển của
đầu gậy (đang di chuyển từ trong ra ngoài vì gậy đánh trúng bóng khi
đang đi xuống). Góc chênh lệch 2,9 độ sẽ nghiêng trục xoay sang bên trái
khoảng 5,8 độ (2×2,9). Vậy bóng sẽ lượn sang bên trái bao nhiêu nêu bóng
đánh trúng tâm mặt gậy và khoảng cách bóng bay là 150 yards?.
Mỗi 1 độ nghiêng của trục xoay sẽ làm cho bóng lượn ngang 0,7% khoảng
cách đánh, vậy với 5,8 độ nghiêng của trục xoay thì bóng sẽ lượn 4,06%,
nghĩa là bóng sẽ lượn sang trái 6 yard với khoảng cách đánh là 150 yard.
Nếu đánh lệch tâm khoảng 0,28 inch cộng thêm với góc lệch giữa mặt
gậy và cung di chuyển của gậy khi tiếp xúc bóng thì bóng sẽ bay như thế
nào?
Lệch tâm 0,14 inch sẽ tạo ra góc nghiêng trục xoay là 2 độ, vậy lệch 0,28
thì sẽ tạo ra góc nghiêng là 4 độ. 4 độ nghiêng sẽ làm cho bóng lượn thêm
2.8% với khoảng cách 150 yard tương đương với 4 yard. Vậy tổng hợp cả 2
sự ảnh hưởng bạn sẽ đánh bóng lệch qua trái 10 yard nếu đánh lệch về
phía mũi gậy 0,28 inch, và lệch trái 2 yard nếu lệch tâm về phía gót gậy
0,28 inch.

Nói một cách khác, gôn thủ không thể đánh giá được nguyên nhân của
bóng lệch qua trái từ 2 yard đến 10 là do nguyên nhân nào ở 2 vấn đề
trên. Nếu bóng bay tương đối thẳng đến mục tiêu (chỉ lệch khoảng 2
yard) thì không có nghĩa là gôn thủ không nên học để biết vấn đề
“ngắm trái/swing trái” như đã đề cập ở trên. Bởi vì với may mắn bóng
trúng lệch về phía gót gậy 0,28 inch làm cho bóng bay tương đối thẳng
về phía mục tiêu và chỉ lệch 2 yard sang trái, điều này thì bạn có thể khó
mà lặp lại một cách ổn định.
Ví dụ 2: Có 3 yếu tố mà một gôn thủ cần quan tâm nếu anh ta muốn
đánh bóng thẳng đó là: 1.) Hướng của mặt gậy khi tiếp xúc bóng; 2.)
Hướng di chuyển “thực sự” của đầu gậy khi tiếp xúc bóng; 3.) Đánh
trúng tâm mặt gậy.
Hãy xem xét kết quả phân tích cú đánh của các gôn thủ chuyên nghiệp
bằng thiết bị Trackman.


Các số liệu về đường bóng của một vài gôn thủ chuyên nghiệp. Trích từ
tài liệu tham khảo số 1c

Một đường bóng thẳng sẽ được xác định bởi các tiêu chuẩn sau: 1.) Góc
chiếu bằng khoảng +/-1 độ (góc của các yếu tố như cung di chuyển
của đầu gậy, mặt gậy khi chiếu từ trên cao xuống mặt đất). 2.) Độ
nghiêng trục xoay của bóng ít hơn +/-2 độ.
Có 2 giá trị đối với độ nghiêng của trục xoay mặt phẳng D. Giá trị đầu
tiên là độ nghiêng trục xoay mặt phẳng D “đã dự tính” (vì có sự chênh lệch
giữa cung di chuyển của đầu gậy và hướng của mặt gậy khi tiếp xúc
bóng). Giá trị thứ 2 đó là độ nghiêng trục xoay “thực sự” khi cú đánh được
thực hiện.
Hãy xem xét thử 2 ví dụ từ bảng số liệu ở trên.
Hãy xem đường bóng của Camilo. Đường bóng của anh ta thì thẳng nhưng
nó không phải là do anh ta kiểm soát tốt nhất hướng của mặt gậy và
cung di chuyển của đầu gậy khi tiếp xúc bóng. Hướng di chuyển của
đầu gậy anh ta là 0,7 độ từ trong ra, hướng của mặt gậy là 1 độ đóng so
với đường thẳng bóng-mục tiêu. Với cả 2 số liệu này thì góc lệch là 1,6 độ
và độ nghiêng trục xoay về phía bên trái là 3,2 độ. Điều này thường thì
sẽ làm cho bóng bị draw. Tuy nhiên anh ta đánh bóng bị lệch tâm mặt gậy
về phía gót gậy hoảng 1,3 dimple (1 dimple=0.14inch), điều này sẽ làm
cho bóng bị slice. Cộng cả hai ảnh hưởng lẫn draw và slice thì độ nghiêng
của trục xoay cuối cùng là khoảng 0.6 độ bên trái, kết quả là bóng bay
thẳng.
Hãy xem cú đánh bằng gậy sắt 6 của Jerry Kelly. Hướng di chuyển của
đầu gậy là 0,3 độ từ trong ra, điều này quá tốt. Tuy nhiên hướng của
mặt gậy là 2,3 độ bên phải của đường bóng-mục tiêu. Điều này tạo ra độ
chênh là 2 độ và độ nghiêng của trục xoay về phía bên phải là 4 độ. Với
thông số này thông thường sẽ làm bóng bị slice (vì mặt gậy mở so với
cung di chuyển của gậy). Tuy nhiên anh ta cũng đánh bóng lệch 2.3
dimple về phía mũi gậy, điều này tạo ra 4,6 độ chênh lệch gây ra draw.
Tổng hợp lại thì độ nghiêng cuối cùng của trục xoay của bóng là 0,6 độ
trái, kết quả là bóng bay thẳng.
Nếu một gôn thủ nghiên cứu số liệu này kỹ càng, anh ta có thể thấy

rằng sẽ cần có yếu tố may mắn để đánh bóng thẳng tuyệt đối và
nhiều khi bóng bay thẳng còn là yếu tố bù trừ qua lại giữa 3 yếu tố,
cung di chuyển của đầu gậy, vị trí mặt gậy và bóng tiếp xúc ở vị trí nào
trên mặt gậy. Vì thế câu hỏi đặt ra là. Những gôn thủ không chuyên có
nên luôn luôn “ngắm trái/swing trái” khi đánh hit down để có thể đạt
được góc lệch bằng không giữa hướng mặt gậy và hướng “thực” của cung
di chuyển của đầu gậy khi tiếp xúc bóng? Suy nghĩ của tôi hiện tại
(6/2010) là điều này không phải là một quy luật bắt buộc và tôi tin
rằng mỗi gôn thủ nên thực hành thử nghiệm để xác định liệu anh ta có
thu được lợi ích gì khi thực hiện “ngắm trái/swing trái” hay không.
Xem xét thử nghiệm sau. Hãy tưởng tượng 1 gôn thủ đánh bóng lên green
với khoảng cách 150 yard, cờ cắm ở giữa green, green có đường kính
khoảng hơn 20 yard. Hãy tưởng tượng gôn thủ đánh 20 bóng thành công
với ý định đánh bóng thẳng đến cờ và sau đó đánh 20 bóng và áp dụng
việc “ngắm trái/swing trái”. Giả sử rằng là gió không ảnh hưởng đến
đường bay của bóng.


Dấu bóng rớt trên green
Gôn thủ A đánh 20 bóng thẳng đến cờ và tất cả bóng đều on green
(hình 2). Kiểm soát khoảng cách của anh ta là rất tốt và tất cả bóng
đều nằm trong phạm vi +/- 5yard gần cờ. Hãy chú ý rằng khoảng
50% bóng của anh nằm bên trái của cờ và 50% nằm bên phải. Liệu gôn
thủ này có được lợi ích gì khi “ngắm trái/swing trái” khoảng 6 yard, dựa
trên lý thuyết cho rằng góc tấn công của đầu gậy là từ trên xuống và
khi anh ta đánh gậy sắt ngắn/trung bình, và rằng anh ta cần “ngắm
trái/swing trái” để đảm bảo rằng cung di chuyển đầu gậy “thật” của anh
ra hoàn toàn hướng về phía mục tiêu? Hãy giả sử là anh ta đánh 20 trái
bóng khác đên một mục tiêu tưởng tượng cách bên trái cờ 6 yard và vị trí

bóng rơi vẫn là 50% bên trái và 50% bên phải của mục tiêu tưởng tượng
này. Có nghĩa là có 50% bóng vị lệch ra qua xa cờ sang bên trái cờ. Tôi
nghĩ rằng gôn thủ A tốt hơn là ngắm thẳng cờ để đánh bởi vì điều này
sẽ tăng khả năng đánh bóng lên green gần cờ. Vậy nguyên nhân gì làm
cho anh không có được ích lợi gì khi thực hiện việc “ngắm trái/swing
trái” khi đánh bằng gậy sắt ngắn hoặc trung bình? Nguyên nhân đầu
tiền có thể đó là do anh ta đặt bóng gần điểm thấp nhất của cung
swing quá và anh ta lại có góc tấn công bóng nông, chỉ hớt sượt trên mặt
sân chứ divot không sâu. Hay nói một cách khác kiểu swing của anh ta là
kiểu quét (picker) với góc tấn công nông chứ không phải là kiểu đào
(digger) góc tấn công dốc. Lý do thứ 2 có thể là: Sự thay đổi của độ lệch
tâm và độ chênh lệc giữa mặt gậy và hướng di chuyển của đầu gậy khi
tiếp xúc bóng. Hai nguyên nhân này phối hợp làm cho kết quả đánh
của anh ta xảy ra như trên.
Hãy xem xét gôn thủ B, anh ta cũng đánh 20 trái và nhắm thẳng vào cờ,
vị trí bóng trên green như trong hình 3. Khoảng các đánh cũng tốt như
gôn thủ A nhưng anh ta có khuynh hướng đánh bóng về bên trái của cờ.
Điều gì đã gây ra tình trạng này? Khả năng có thể là anh ta có góc tấn
công dốc và anh ta không “ngắm trái/swing trái” (là lý thuyết thích
hợp kết hợp khi đánh hit down). Khả năng có thể thứ 2 đó là lỗi swing
(đã thành thói quen và hay đánh “ổn định” lỗi như vậy) của anh ta là bóng
sang trái của cờ ví dụ như: đánh bóng gần mũi gậy -> draw chẳng hạn.
Trường hợp anh ta đánh 20 trái bóng khác và nhắm vào một mục tiêu
tưởng tượng cách cờ 6 yard bên trái. Bóng rớt trên green như hình 4. Hãy
chú ý rằng bóng rớt gần quanh cờ hơn và việc áp dụng “ngắm
trái,swing trái” của anh ta là có ích. Nên đối với trường hợp gôn thủ B
việc áp dụng “ngắm trái/swing trái” để đánh bóng gần cờ, ổn định là
điều nên làm.

Phần 5: Đánh cú đánh kiểm soát draw/fade để bóng lượn ngược
lại đúng vào mục tiêu.
Nếu một gôn thủ muốn bóng rớt gần mục tiêu thì anh ta có thể đánh
thẳng về phía mục tiêu hoặc anh ta có thể đánh pull-fade hoặc pushdraw
(bóng khởi đầu ở bên trái hoặc phải của đường thẳng bóng mục tiêu
sau đó lượn ngược lại vào đường thẳng bóng-mục tiêu). Gôn thủ nên làm
thế nào để kiểm soát cung di chuyển của đầu gậy và hướng mặt gậy khi
tiếp xúc bóng để đạt được điều này?.
Theo Frederick Tuxen từ công ty Trackman thì gôn thủ phải sử dụng
“nguyên tắc ngón tay cái” (rule of thumb). Để đánh bóng rớt trên đường
thẳng bóng-mục tiêu, trục xoay của bóng phải = 2,5 nhân với góc xuất
phát trên mặt bằng của bóng với dấu âm.
Độ nghiêng trục xoay = – 2,5xgóc xuất phát bóng (chiếu bằng xuống
mặt đất).
Để giải thích “nguyên tắc ngón tay cái” rõ ràng dễ hiểu hơn, hãy xem xét
một gôn thủ muốn đánh bóng draw với mục tiêu cách 250 yard. Đánh
bằng gậy driver, anh ta có thể đảm bảo rằng bóng xuất phát lệch sang
phải so với đường thẳng bóng-mục tiêu 2 độ, 2 độ này chính là góc xuất
phát bóng trên mặt bằng. Sau đó để bóng draw ngược lại đường thẳng
bóng-mục tiêu cách 250 yard, anh ta cần phải chắc chắn rằng anh ra
đạt được độ nghiêng của trục xoay về phía bên trái ( dấu -) là 5 độ
(2×2,5).
Cung di chuyển của đầu gậy driver là 3,3 độ từ trong ra và hướng mặt gậy
là 2 độ mở so với đường thẳng bóng mục tiêu tại thời điểm tiếp xúc bóng
thì có lẽ là đường bóng sẽ đúng như ta dự định ở trên. Điều này xảy ra
như thế nào?
Bóng xuất phát đạt 85% hướng của mặt gậy nếu đánh trúng tâm mặt
gậy. Lúc này góc xuất phát bóng (chiếu bằng) là 2,2 phải. Độ chênh
giữa hướng mặt gậy và hướng di chuyển của đầu gậy khi tiếp xúc bóng là
1,3 độ, điều này sẽ tạo ra độ nghiêng của trục xoay sang trái là 5,2 độ
(4*1,3) (1 độ chênh gây ra 4 độ nghiêng đối với gậy driver), gần bằng
với giá trị mong muốn là 5,5 (2,5* 2,2)

Độ nghiêng trục xoay của bóng 5,2 độ sẽ tạo ra độ lượn của bóng khoảng 9
yard ((5,2*0,7%)*250 yard) sang trái với khoảng cách đánh là 250 yard.
Và tất nhiên nếu bóng xuất phát với góc chiếu bằng là 2,2 độ bên
phải của mục tiêu, thì nó sẽ rớt bên phải cách mục tiêu 9 yard nếu bóng
bay thẳng và không draw. Tổng hợp cả 2 chuyển động này thì bóng sẽ
xuất phát thẳng lệc về bên phải, sau đó lượn ngược lại vào gần trên
đường thẳng bóng-mục tiêu.
Hãy xem xét một ví dụ khác.
Khi đánh driver, gôn thủ phải đảm bảo rằng góc chênh lệch mặt gậy và
hướng di chuyển của đầu gậy khi tiếp xúc bóng là không quá lớn, bởi vì
cứ mỗi 1 độ chênh thì trục xoay sẽ nghiêng 4 độ. Tuy nhiên với gậy sắt 6
(độ loft gấp đôi driver), trục xay sẽ chỉ nghiêng 2 độ đối với 1 độ chênh.
Vì thế gôn thủ sẽ phải đảm bảo rằng độ chênh này phải lớn hơn để bóng
draw ngược lại về mục tiêu đối với gậy sắt.
Để đánh gậy sắt 6 bóng draw về đúng trên đường thẳng bóng-mục tiêu
thì hướng di chuyển của đầu gậy là 5,3 độ từ trong ra, hướng mặt gậy mở
2 độ (so với đường thẳng bóng-mục tiêu). Góc xuất phát bóng (chiếu
bằng) theo phương ngang sẽ là 2,5 độ phải. Độ nghiêng của trục xoay sẽ
là 6,6 độ (2×3,3), gần bằng với giá trị mong muốn là 2,5*2,5=6,25 độ.
6,6 độ nghiêng của trục xoay sẽ làm bóng lượn sang trái 7,8 yard
(6,6*0,7%*170) khi đánh khoảng cách 170 yard. Góc xuất phát chiếu
bằng 2,5 độ sẽ làm bóng rớt ở vị trí 7,4 yard bên phải đường thẳng bóngmục
tiêu (170yard) nếu bóng bay thẳng và không draw. Tổng hợp cả 2
chuyển động này sẽ làm bóng bay về ngược lại gần đường thẳng bóng
mục tiêu.
Những ví dụ này sử dụng những con số cụ thể chủ yếu là để minh họa
cho nguyên tắc tính toán và tôi không nghĩ là gôn thủ cần phải quan sát
để đạt được nhưng số liệu cụ thể về hướng mặt gậy, cung di chuyển của
đầu gậy như vậy bởi vì đường bóng còn ảnh hưởng bởi việc anh ta đánh
trúng tâm mặt gậy như thế nào. Tôi nghĩ điều quan trọng hơn đó là gôn
thủ hiểu được rõ về 3 yếu tố ảnh hưởng đến đường bay của

bóng đó là: 1.) cung di chuyển của đầu gậy khi tiếp xúc bóng.
2.) Hướng của mặt gậy khi tiếp xúc bóng 3.) độ lệch tâm mặt gậy
khi đánh trúng bóng.

Jeffman Tháng 6/2010.

Related posts:

Đánh bóng trong khu vực cỏ cao, đánh luồn dưới cây, đánh vượt qua cây
Các thuật ngữ sử dụng khi đánh golf
Đánh Golf và luật chơi cơ bản
Kiểm soát khoảng cách trên green
Bài luyện tập để khắc phục lỗi swing "cánh gà" - chicken wing - tay trái cong khi follow t...
Kiểu swing 2 mặt phẳng dành cho golfer có cơ thể không dẻo hoặc lớn tuổi.
Shank bóng, chuyện nhỏ
10 mách giúp cơ bản cho người bắt đầu chơi golf
Khắc phục cú Shank trong chơi golf
Mở rộng cánh tay của bạn cho độ chính xác cao hơn
Mẹo đánh gậy Driver
Có chắc bạn luôn thành công với cú putt trong khoảng cách 1 mét
Tư thế đứng khi gió mạnh trên green
Cách chọn và sử dụng gậy kĩ thuật (wedge)
10 điều golfer nào cũng nên tránh
Chơi golf một mình có tốt không?

Leave A Reply

Your email address will not be published.